• Świdnica - OSiR "Bunkier"
    Dla dzieci,  Świdnica

    Świdnica – OSiR Bunkier

    Około 3 km od centrum Świdnicy (w kierunku południowym) zlokalizowane są dwa sporej wielkości bunkry mające ok. 20 metrów średnicy oraz 15 metrów wysokości. Powstały prawdopodobnie w 1938 roku, jednak nie zostały ostatecznie ukończone, wobec czego ich ostateczne przeznaczenie nie jest do końca jasne. W jednym z bunkrów podczas wojny mieściło się niemiecki radio wojskowe z ówczesnego Wrocławia. Jeden z bunkrów w 1994 roku został zaadaptowany na ośrodek przez Zielonogórski Klub Karate. Obecnie jest tu dobrze znany zielonogórzanom Ośrodek Sportu i Rekreacji „Bunkier”, organizujący własne imprezy dla dzieci, a także zamknięte imprezy dla różnego rodzaju grup (m.in.klasy, firmy, kluby sportowe). W ramach różnego rodzaju atrakcji, których jest coraz więcej, są…

  • Świdnica - Zalew Świdnicki
    Dla dzieci,  Świdnica

    Świdnica – Zalew Świdnicki

    Zalew świdnicki to tak naprawdę dwa zbiorniki retencyjne, położone przy drodze prowadzącej w kierunku Leśniowa Wielkiego, które zostały oficjalnie otwarte 31 sierpnia 2014 r. Formalne funkcje zbiorników to dbanie o odpowiedni poziom wody w lasach oraz ochrona przeciwpożarowa, co nie przeszkadza w wykorzystywaniu ich jako atrakcji turystycznej oraz miejsca wypoczynku. Większy ze zbiorników posiada plażę, na której w 2019 roku nawieziono sporo piasku. Wcześniej była to plaża bardziej trawiasta, a unijne dofinansowanie przez pięć lat przewidywało te oficjalne zastosowanie. Obok zalewu powstała aleja lipowa, która stanowi część całkiem przyjemnej ścieżki wokół zbiorników. Można tutaj całkiem przyjemnie spędzić czas, zdarzało mi się poobserwować ptaki (widziałem tu m.in. gęś krótkodziobą) oraz nietoperze,…

  • Niwiska - Park pałacowy
    Niwiska

    Niwiska – Pałac i park pałacowy

    Wyjeżdżając z Niwiska w kierunku Żagania mijamy po lewej stronie dwie kolumny, będące pozostałością po bramie prowadzącej przez rozległy park do pałacu. Dawna rezydencja powstała pod koniec XVIII wieku w wyniku przebudowy wcześniejszego dworu. Pałac, choć całkiem spory (ma ok. 50 metrów długości), jest na tyle ukryty w parkowych drzewach, że ciężko jest zrobić jakieś sensowne jego zdjęcia.Dziś jest to po prostu budynek mieszkalny ogrodzony dość wysokim płotem. Park, choć przez długi raczej dbający sam o siebie, dziś pozwala na to, żeby pochodzić sobie dawnymi alejkami. Część powierzchni zajmują zbiorniki wodne, a wchodząc od strony kościoła można dojść do miejsca pozwalającego na zorganizowanie grupowego spotkania. W zaroślach można znaleźć także…

  • Zabytki techniki i przemysłu,  Łagów Lubuski

    Łagów – Wiadukt kolejowy

    Nad drogą wyjazdową z Łagowa w kierunku na Żelechów znajduje się malowniczy wiadukt kolejowy, będący częścią linii Toporów – Międzyrzecz. Na co dzień nie jeżdżą tu już niestety pociągi, ale w lecie wciąż zdarzają się kursy turystyczne, m.in. z Zielonej Góry. Wiadukt ma 40 metrów długości oraz 25 metrów wysokości. Generalnie zbudowany jest z cegieł, uzupełniony betonem i innymi materiałami. Podłoże pod górne barierki oraz schody prowadzące na nasyp wykonano z granitu.

  • Klenica - Pałac myśliwski
    Klenica

    Klenica – Pałac myśliwski

    Pod koniec XVIII wieku dobra klenickie zakupiła rodziny Biron, więc w pewnym momencie zarząd przejęła dobrze znana w naszym regionie Dorota de Talleyrand-Périgord, córka Piotra Birona. Zięciem jej córki został Antoni Wilhelm Radziwiłł i to on w 1884 roku wybudował na obrzeżach istniejącego wówczas parku krajobrazowego pałac myśliwski. Jako że właściciele nie mieszkali tu na stałe, część budynku zajmował zarządca posiadłości. Pałac składa się z części głównej oraz skrzydła. Architektura jest dość zróżnicowana dzięki wieżyczkom, ryzalitom oraz balkonom. Całość przedstawia się interesująco, szczególnie ze stawem znajdującym się między główną ulicą Klenicy a pałacem. Pałac widoczny jest z głównej ulicy, w środkowej części wsi. Po wojnie mieściły się tutaj biura miejscowego…

  • Tarnów Bycki - Trakt Pruski
    Parki,  Powiat nowosolski,  Tarnów Bycki

    Tarnów Bycki – Trakt Pruski

    Trakt Pruski jest dawną drogą prowadzącą z kierunku zachodniego do zamku rodziny Schönaich w dzisiejszym Siedlisku. Trakt znalazłem przypadkiem, szukając jakiegoś miejsca na spacer z żoną. Niby jest to jedna z wielu dróg prowadzących przez pola i las, ale w tym przypadku niewątpliwego uroku dodają obsadzone po obu strony traktu dęby oraz liczne malownicze oczka wodne. Trasa ma ok. 2 km długości, więc spokojnie można ją pokonywać pieszo lub rowerem. W sieci znalazłem informację, że trakt powstał na początku XIX wieku, więc prosto licząc dęby mają już ponad 200 lat. Po dojściu do Odry widoczny jest cel traktu, czyli znajdujący się na drugim brzegu zamek Carolath, a dokładniej rzecz ujmując…

  • Stany - Most kolejowy
    Powiat nowosolski,  Stany,  Zabytki techniki i przemysłu

    Stany – Most

    Most kolejowy na trasie Wolsztyn – Nowa Sól powstał 1905 roku w fabryce Georga Beuchelta w ówczesnym Grünbergu. Ma 642 metry długości, co sprawia, że jest jednym z najdłuższych metalowych mostów kolejowych w Europie z najdłuższym przęsłem nurtowym o długości 100,01 m. Charakterystycznym elementem są strażnice, które pierwotnie znajdowały się na obu brzegach. Obecnie dwie strażnice pozostały od strony Otynia. Most działał zgodnie ze swoim przeznaczeniem do 1945 r., kiedy to przęsło nurtowe zostało wysadzone przez cofające się wojska niemieckie. Przywrócony został do użytku w 1955 roki i działał do 1997 roku. W czasie wielkiej powodzi uszkodzone zostały tory kolejowe koło Bobrownik, co spowodowało, że linia została ostatecznie zamknięta. Przez…

  • Żagań - Wieża Bismarcka
    Żagań

    Żagań – Wieża Bismarcka

    Żagańska wieża, podobnie jak inne budowle o tej nazwie, upamiętnia twórcę i pierwszego kanclerza II Rzeczy Otto von Bismarcka. Wieża budowana była 11 miesięcy, a jej otwarcie nastąpiło pod koniec czerwca 1909 roku. Z arkadami, tarasem i prowadzącymi do niego schodami, a także z ozdobnym wejściem, nad którym znajduje się lew kamienna wieża prezentuje się bardzo ciekawie, jednak teren wokół niej nie jest specjalnie zadbany, a ślady palenia ognia oraz dziura wybita pod arkadami pokazują, że nie ma pomysłu ani na jej remont, ani na wykorzystanie. Przez zabezpieczone wejście widać wąskie schody prowadzące koliście na górę, gdzie niegdyś był punkt widokowy oraz sala poświęcona kanclerzowi Bismarckowi. Wieża zlokalizowana jest we…

  • Dzietrzychowice - Wieża rycerska
    Dzietrzychowice

    Dzietrzychowice – Wieża rycerska

    Wjeżdżając do Dzietrzychowic od strony Starego Żagania można lewej stronie zobaczyć kamienną budowlę. Jest to powstała prawdopodobnie w XIV wieku rycerska wieża mieszkalna, pełniąca niegdyś funkcję obronną. Wieża jest malowniczo położona i bardzo dobrze prezentuje się na zdjęciach od strony głównej drogi ze znajdującymi się przed nią terenami podmokłymi. Po II wojnie światowej budowla była prawdopodobnie opuszczona i stopniowo popadała w ruinę. Aktualnie wieża wygląda całkiem dobrze, co jest efektem prac prywatnego właściciela, aczkolwiek porównując obecny stan ze zdjęciami w internecie sprzed kilku lat, nie widać postępów w pracach. Początkowo może pewnie dziwić nowoczesny dach (inny niż na starych zdjęciach) oparty na ceglanej podbudowie. Wieża ma trzy kondygnacje, ale wewnątrz,…

  • Dzietrzychowice - Pałac
    Dzietrzychowice

    Dzietrzychowice – Pałac

    XIX-wieczny pałac znajduje się w okolicach kościoła, przy drodze prowadzącej w kierunku Starego Żagania. Jest to piętrowy, dość długi budynek z dziwną wieżyczką, która raczej nie pasuje do całości. Niestety, ściany zewnętrzne pozbawione są jakichkolwiek detali architektonicznych, pokryte brzydkim szarym tynkiem. Jedyną ekstrawagancją jest portyk z balkonem, który jednak w obecnym stanie do najpiękniejszych nie należy. Ciekawostką wyczytaną w książce K. Garbacza jest fakt, że wewnątrz pałacu znajdują się pozostałości XV-wiecznej wieży mieszkalnej, podobnej do tej, jaką można zobaczyć w zachodniej części wsi. Obok pałacu jest spory teren otoczony siatką, który kiedyś był parkiem. Budynek jest wciąż w całkiem niezłym stanie, przykryty nowym dachem, posiadający nowe okna i gdyby został…

  • Dzietrzychowice - Krzyż pokutny
    Dzietrzychowice,  Krzyże pokutne

    Dzietrzychowice – Krzyż pokutny

    Krzyż pokutny w Dzietrzychowicach znajduje się z prawej strony bramy prowadzącej na teren kościoła. Na starszych zdjęciach był dość dobrze widoczny, jednak obecnie jest niemal całkowicie zasłonięty przez coraz wyższe tuje, które posadzono wzdłuż muru. W zasadzie ciężko coś więcej napisać na temat tego krzyża oprócz tego, że jest całkiem spory i nie widać na nim narzędzia zbrodni. Obok krzyża stoi standardowa tabliczka informacyjna, nie podająca jednak szczegółów tego konkretnego obiektu.

  • Dzietrzychowice - Kościół św. Jana Chrzciciela
    Dzietrzychowice

    Dzietrzychowice – Kościół św. Jana Chrzciciela

    Kościół stoi w centrum wsi, obok głównego skrzyżowania. Dzięki dość wysokiej wieży jest widoczny z daleka. Podobnie jak kilka innych kościołów z tej parafii (Miodnica, Gorzupia Dolna), także i ten powstał pod koniec XIII wieku jako jednonawowa świątynia z prostokątnym prezbiterium, zbudowana jest z kamieni, a wieżę dobudowano w późnym średniowieczu. Inną podobną cechą jest to, że także tutaj w latach 1520-1668 świątynia należała do protestantów, po czym powróciła do katolików. Kolejnym wspólnym elementem jest mur otaczający teren wokół kościoła. Różnica polega na bramie, która w tym przypadku jest wyjątkowo okazała. Po wejściu na teren przy kościele, na południowej ścianie można zobaczyć wejście z gotyckim portalem uskokowym. Obok głównego wejścia…

  • Miodnica - Dwór obronny
    Miodnica

    Miodnica – Dwór obronny

    Przy głównej drodze Miodnicy stoi obiekt, na który zapewne mało który kierowca zwraca uwagę. W okolicach kościoła (łatwiej go zlokalizować), ale po drugiej stronie drogi, stoi dawny dwór obronny – dziś pokryty odpadającym szarym tynkiem, wyglądający coraz gorzej budynek mieszkalny o dziwnym kształcie. W skrzydle zachodnim (od strony głównej drogi) zobaczyć może kształty pierwotnych okien. Jak można się dowiedzieć z książki K. Garbacza, dwór powstał w I połowie XVI wieku na miejscu wcześniejszego zamku. Z ulicy tego nie widać, ale dwór ma kształt nieregularnej litery U, przy czym skrzydło północno jest dużo krótsze od południowego. Od strony bocznej dróżki było niegdyś główne wejście z gankiem, obecnie paskudnie obudowanym. Szkoda, że…

  • Miodnica - Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
    Miodnica

    Miodnica – Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

    Kościół zlokalizowany jest bezpośrednio przy głównej drodze. Powstał, podobnie jak w pobliskiej Gorzupi Dolnej, w II połowie XIII wieku, a w XVI wieku dobudowano wieżę. Jest to jednonawowa świątynia z prostokątnym prezbiterium. Z bardziej charakterystycznych elementów można tu znaleźć w południowej ścianie ładnie wyeksponowany fragment dawnego portalu uskokowego. W miejscu wejścia wbudowane zostały epitafia. Teren wokół kościoła otoczony jest murem z bramą, która jednak nie posiada cech szczególnych. Wcześniej był to kościół parafialny pod wezwaniem św. Sebastiana. Aktualnie, podobnie jak kościół w Gorzupi Dolnej, miodnicka świątynia także należy do parafii w Dzietrzychowicach. Oba obiekty posiadają zresztą bardzo podobne nowe witraże.

  • Gorzupia Dolna - Kościół św. Jerzego
    Gorzupia Dolna

    Gorzupia Dolna – Kościół św. Jerzego

    Kościół znajduje się blisko głównej drogi przebiegającej przez wieś, więc jest widoczny z daleka. Zbudowany został w II połowie XIII wieku, a obecnie najbardziej charakterystycznym elementem na zewnątrz jest XVI-wieczna wieża, wyglądająca zresztą na starszą dzięki biforiom. We wschodniej ścianie zachowało się oryginalne ostrołukowe okno (oczywiście z nowym witrażem), pod którym znajdują się płyty nagrobne. Teren przykościelny otoczony jest kamiennym murem, rozpadającym się niestety od zachodniej strony. Od strony ulicy znajduje się zbudowana na planie kwadratu XVIII-wieczna kaplica grobowa. Z zewnątrz wygląda trochę jak zwykły klocek z nowymi drzwiami i oknem. Aktualnie pełni najwyraźniej szeroko pojętą funkcję organizacyjną. Kościół należy do parafii w Dzietrzychowicach.

  • Wichów - Dzwonnica
    Wichów

    Wichów – Dzwonnica

    Na skrzyżowaniu głównej ulicy Wichowa oraz drogi prowadzącej na Kożuchów stoi ciekawa kamienno-ceglana dzwonnica. Na wieży znajduje się zegar na każdej z czterech ścian. Z innych informacji można znaleźć właściwie można tylko te, że dzwonnica powstała na przełomie XIX oraz XX wieku, a służyła zarówno katolikom oraz protestantom, jako że we wsi znajdowała się także nieistniejąca już świątynia ewangelicka.

  • Wichów - Kościół św. Marcina
    Wichów

    Wichów – Kościół św. Marcina

    Kościół zlokalizowany jest w centrum wsi, przy skrzyżowaniu z drogą na Brzeźnicę. Zbudowany został pod koniec XIII wieku z kamienia narzutowego. Charakterystycznymi elementami są przede wszystkim czworoboczna wieża (połowa XVI wieku) z ceglanym szczytem i dachem dwuspadowym oraz wysokie i wąskie okna od strony wschodniej i południowej. Nie ma tutaj absydy, a prezbiterium ma kształt prostokątny. Teren otoczony jest murem kamiennym z dwoma bramami. Od strony wieży o kościół oparta jest kamienne epitafium. Z zewnątrz kościół nie robi oszałamiającego wrażenia, jednak z książki K. Garbacza można dowiedzieć się, że wewnątrz można zobaczyć ciekawe zabytkowe wyposażenie.

  • Wiechlice - Dawne lotnisko wojskowe
    Wiechlice,  Zabytki techniki i przemysłu

    Wiechlice – Dawne lotnisko wojskowe

    Początki związku tego terenu z wojskiem sięgają czasów I wojny światowej, gdy zaczynano doceniać przewagę jaką daje możliwość atakowania z powietrza. Początkowo był tutaj obóz jeniecki. Lotnisko powstało prawdopodobnie w latach 30-tych, czyli już po dojściu Adolfa Hitlera do władzy. M.in. z lotniska Sprottau 1 września 1939 roku startowały niemieckie samoloty w celu atakowania celów na terenie II Rzeczypospolitej. W styczniu 1945 roku, czyli formalnie jeszcze w trakcie II wojny światowej, lotnisko zostało przejęte przez Armię Radziecką, która stacjonowała tutaj do września 1992 roku. Wokół lotniska powstało całe miasteczko łącznie z osiedlami mieszkaniowymi, szkołą, kinem i sklepami. W 1994 roku powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Lotnisko”, a w dawnym radzieckim wojskowym miasteczku…

  • Wiechlice - Pałac
    Pałace,  Wiechlice

    Wiechlice – Pałac

    Pałac powstał pod koniec XVIII wieku, wybudowany przez kolejnego właściciela tych dóbr – Georga Siegmunda Neumanna, którego potomkowie zarządzali tym terenem aż do 1945 roku. Pałac znajduje się w północnej (starszej) części Wiechlic i zdecydowanie łatwiej dojechać tutaj od strony Szprotawy (kierunek na Niegosławice). W czasach powojennych pałac należał do miejscowego PGR-u, a mieściły się w nim biura oraz mieszkania. Jak wiele tego typu obiektów pałac został opuszczony i zaczął popadać w ruinę. Jego drugie życie zaczęło się w 2007 roku, gdy został kupiony przez prywatnego właściciela. Dziś nie tylko pałac, ale także dawne zbudowania gospodarcze, zostały zaaranżowane na obiekty turystyczno-wypoczynkowe o wysokim standardzie. Charakterystycznym elementem pałacowego frontu jet portyk,…

  • Henryków - Pałac
    Henryków,  Pałace

    Henryków – Pałac

    Henryków leży przy drodze ze Szprotawy na Niegosławice, aczkolwiek do pałacu trzeba z tej drogi skręcić do „centrum” wsi. Pałac z tej głównej drogi jest dobrze widoczny. Budynek powstał pod koniec XVIII wieku, a 1826 przeprowadzona została przebudowa w stylu klasycystycznym, dzięki której pałac uzyskał dzisiejszy wygląd. Po wojnie obiekt został przejęty przez miejscowy PGR. Aktualnie pełni funkcje hotelowe. Jak można przeczytać na stronie internetowej hotelu, prace przystosowujące dawne dobra do celów turystycznych zostały przeprowadzone pod koniec XX wieku. Muszę przyznać, że pałac prezentuje się bardzo ciekawie, tak jakby nadal rządzili tutaj dawni właściciele. Teren otoczony jest odnowionymi dawnymi budynkami gospodarczymi.

  • Dąb Chrobry - maj 2016 r.
    Pomniki przyrody,  Powiat żagański

    Dąb Chrobry

    Jeden z najstarszych dębów w Polsce formalnie przypisywany jest do dolnośląskiej miejscowości Piotrowice, jednakże samo drzewo znajduje się na terenie województwa lubuskiego, w obszarze zarządzania nadleśnictwa Szprotawa. Szacuje się, że drzewo wyrosło ok. 1250 roku. Zgodnie z informacjami dostępnymi na Wikipedii, w 1906 roku obwód ówczesnego Wielkiego Dębu (Grosse Eiche) wynosił 8,61 m. Drzewo ma 26 metrów wysokości, a jego objętość drewna kwalifikowała je jako największy dąb w Polsce i trzeci w Europie Środkowej. Niestety, 18 listopada 2014 dąb został po raz kolejny podpalony i tym razem zniszczenia okazały się na tyle duże, że w kolejnych latach liście były wypuszczane jedynie w niewielkiej części. Choć fakt, że drzewo przeżyło pożar…

  • Witków - Kościół Matki Bożej Rokitniańskiej i św. Michała
    Witków

    Witków – Kościół Matki Bożej Rokitniańskiej i św. Michała

    Efektownie wyglądający kościół, zbudowany z kamieni polnych i rudy darniowej zlokalizowany jest w centrum wsi, przy głównej drodze. Powstał w II połowie XIV wieku. Charakterystycznymi elementami są stosunkowo wysoka wieża oraz wysoki dwuspadowy dach.. Teren wokół kościoła otoczony jest kamiennym murem, a wejściem jest budynek bramny. Niestety na co dzień brama jest zamknięta, więc wejście nie jest możliwe. Można jednak podejrzeć widoczne od południowej strony: portal oraz przybudowaną kaplicę. Z drugiej strony prezbiterium przybudowana jest zakrystia. Kościół jest dość wąski, więc nawet z zewnątrz można domyśleć się, że jest to świątynia jednonawowa. Z książki K. Garbacza można dowiedzieć się, że wewnątrz znajduje się gotycki ołtarz. Patrząc dziś na odnowiony kościół…

  • Witków - Wieża rycerska - koniec 2020 r.
    Powiat żagański,  Witków,  Zamki

    Witków – Wieża rycerska

    Wieża rycerska w Witkowie jest unikalną budowlą tego typu na naszym terenie. Według dostępnych informacji powstała w II połowie XIV wieku. Z tego czasu pozostały sklepienia i mury na parterze. Na pierwszym piętrze zachowały się pozostałości fresków, oczywiście dotyczących tematyki religijnej. I generalnie te dwie kondygnacje kryją najciekawsze rzeczy, a wygląd wyższych pięter jest efektem „prac” powojennych i raczej nie przypomina średniowiecznych budynków. Przed wieżą stoi parterowy budynek, nieco od niej młodszy, bo pochodzący z XV wieku. Budynkiem tym jest oficyna połączona podziemnym przejściem z wieżą, aczkolwiek przejście do pochodzi z II połowy XX wieku. Po raz pierwszy byłem w Witkowie ww wrześniu 2014 roku. Wówczas pomiędzy wieżą a drogą…

  • Szprotawa - Kościół Zbawiciela Świata
    Szprotawa

    Szprotawa – Kościół Zbawiciela Świata

    Późnoromański kościółek znajduje się w dzielnicy Puszczyków, nieco na uboczu. Żeby do niego dotrzeć  trzeba skręcić z ul. Kraszewskiego (obok krzyża pokutnego) w ul. Kościelną i przebyć jeszcze ok. 200 metrów. Kościółek jest niewielki, ale bardzo ładnie odnowiony i uratowany przez miejscową parafię polsko-katolicką w latach 90-tych. Nie udało mi się niestety wejść na teren kościelny, a zza płotu widać praktycznie tylko ścianę zachodnią, w której pozostawiono nieotynkowany świadek, dzięki czemu widać, że świątynia powstała przede wszystkim z rudy darniowej i kamienia polnego. Ciężko znaleźć bardziej szczegółowe informacje poza tym, że kościół do czasu remontu był niewykorzystany, a przed wojną był pod wezwaniem w. Anny.

  • Szprotawa - Krzyż pokutny
    Krzyże pokutne,  Szprotawa

    Szprotawa – Krzyż pokutny

    Krzyż znajduje się w dzielnicy Puszczyków przy skrzyżowaniu ulic Kraszewskiego (nr 4) oraz Kościelnej. Z informacji dostępnych w internecie można dowiedzieć się, że obecny budynek mieszkalny był niegdyś gospodą lub w tym miejscu była kiedyś gospoda. Na krzyżu jest prawdopodobnie wyryty miecz, choć przyznam, że ja „na żywo” go tam z bardzo nie dostrzegłem. Narzędzie zbrodni sugerowałoby, że jest to rzeczywiście krzyż pokutny. Jednocześnie pojawiają się także hipotezy, że jest to po prostu kamienny krzyż monolitowy, który z „pokutą” nie ma za wiele wspólnego.  

  • Szprotawa - Cmentarz żydowski
    Szprotawa

    Szprotawa – Cmentarz żydowski

    Formalnie Żydzi otrzymali pozwolenie na osiedlanie się w pruskich miastach w 1812 roku. Niewiele można znaleźć informacji o szprotawskim (dzielnica Puszczyków) kirkucie. Prawdopodobnie jego początki sięgają końca XIX wieku, a najbardziej okazałym elementem jest grobowiec rodziny Oppenheimerów. Nie zachował się dom przedpogrzebowy. Wśród pozostałych macew część ma pisownię niemiecką, a część hebrajską. Cmentarz znajduje się na uboczu, w niewielkim parczku, naprzeciw bramy ogrodów działkowych. Przeglądając teren na Street View w celu zlokalizowania cmentarza widziałem tam stary drewniany płot w kiepskim stanie, a po przyjeździe zobaczyłem teren otoczony nową siatką. To efekt prac przeprowadzonych w 2020 roku, dzięki którym teren został oczyszczony. I choć nie da się już naprawić wielu wcześniejszych…

  • Szprotawa - Kościół św. Andrzeja Apostoła
    Kościoły,  Szprotawa

    Szprotawa – Kościół św. Andrzeja Apostoła

    W dawnej wsi Iława, dołączonej do Szprotawy w 1925 roku, zobaczyć można romański kościółek, którego powstanie szacuje się na I połowę  XIII wieku, a jako fundatora wskazuje się ówczesnego władcę tych ziem – Henryka Brodatego. Świątynia podlegała przebudowom, szczególnie w XVI i XVIII wieku. Podczas powojennych prac przywrócono zamurowane wcześniej romańskie okna w absydzie. W książce autorstwa K. Garbacza podkreśla się zabytki możliwe do zobaczenia wewnątrz kościoła, ale niestety nie udało mi się ich zobaczyć. Charakterystycznymi elementami terenu wokół kościoła są na pewno kamienny mur oraz budynek bramny pełniący jednocześnie funkcję dzwonnicy. Starsza (niższa) część tegoż budynku pochodzi z XV wieku, a wewnątrz działa dzwon z 1414 roku.

  • Żagań - Zabudowa Starego Miasta
    Żagań

    Żagań – Zabytkowa zabudowa

    Podczas II wojny światowej zabudowa staromiejska Żagania dość mocno ucierpiała i do dziś ten teren w dużej mierze nie jest zagospodarowany, przez co miasto niewątpliwie traci wizerunkowo. Dziś możemy trochę wybiórczo zobaczyć jak wyglądała przedwojenna starówka. Oprócz wieży ratuszowej  zachowało się kilka kamienic barokowych i renesansowych w skrzydle północnym i południowym, I choć są odnowione, to jednak nie ratują ogólnej oceny ten specjalnej części tego zabytkowego miasta. Oprócz samej starówki mamy w Żaganiu pozostałości zabudowań książęcych, opisanych w innych miejscach. Jednak poza samą starówką także można zobaczyć kilka interesujących budynków.

  • Żagań - WIeża kościoła ewangelickiego
    Żagań

    Żagań – Wieża widokowa

    Wjeżdżając do Żagania od strony Nowogrodu Bobrzańskiego dobrze widoczna jest smukła ceglana wieża dawnej ewangelickiej świątyni, jednego z sześciu kościołów łaski (obiekty w Żaganiu oraz Kożuchowie zostały rozebrane w latach 60-tych XX wieku), powstałych na podstawie umowy altransztadzkiej pomiędzy cesarzem austriackim i królem Szwecji – wówczas najpotężniejszego państwa protestanckiego. Dzięki umowie na terenach katolickich mogły powstać świątynie protestanckie, pod pewnymi wszakże warunkami. W krypcie w przyziemiu wieży pochowani zostali przedstawiciele rodziny Biron, w tym także książę Piotr Biron. Po rozebraniu kościoła pozostawiono murowaną wieżę. Na początku XXI wieku przeprowadzono remont wieży i przeznaczoną ją na cele turystyczne. Z wysokości bardzo dobrze widać zarówno całe stare miasto, jak i okolice Żagania…

  • Żagań - Kościół Nawiedzenia NMP
    Krzyże pokutne,  Żagań

    Żagań – Kościół Nawiedzenia NMP

    Jest to bodajże jedyny zabytek architektoniczny Żagania znajdujący się w lewobrzeżnej części miasta. To bardzo ciekawy obiekt ze względu na swoją historię, wygląd oraz otoczenie. Zresztą kościół ma całkiem spory i ciekawy wpis na Wikipedii. Jak wiele żagańskich obiektów sakralnych, tak i ten ma związek z zakonem augustianów. Dzisiejszy wygląd generalnie jest wynikiem XVIII-wiecznej przebudowy, a początki kościoła w tym miejscu sięgają początków XV wieku. Charakterystycznym elementem jest na pewno wieżyczka z baniastym hełmem. Wokół świątyni powstał cmentarz, na którym chowano katolików, którzy w czasach reformacji nie mogli być korzystać ze wspólnego cmentarza z protestantami. Wewnątrz uwagą zwracają przede wszystkim sklepienia oraz boczne ołtarze Spora część wyposażenia niestety została usunięta…

  • Żagań - Kościół Ducha Świętego
    Żagań

    Żagań – Kościół Ducha św.

    Początki świątyni w tej lokalizacji sięgają prawdopodobnie czasów jeszcze przed sprowadzeniem do Żagania zakonu augustianów. Zakonnicy przejęli ówczesną kaplicę. Świątynia została zniszczona na początku wojny trzydziestoletniej, ale na jej miejscu dość szybko wybudowano nowy kościół. Dzisiejszy wygląd jest efektem prac z początku XVIII wieku (wyższa nawa, niższe prezbiterium, do którego dobudowana jest zakrystia) oraz z końca tegoż wieku (trochę niepasująca do całości wieża). Jedynie ściana frontowa posiada bogatsze zdobienia architektoniczne kontrastujące z dość prostym kształtem reszty kościoła. Wejście zdobione jest portalem oraz kartuszem z herbem zakonu augustianów. We wnękach znajdują się postacie świętych. Wejście pokazuje także jak podniósł się poziom ulicy. Kościół nie jest trudny do znalezienia, bowiem stoi przy…

  • Żagań - Kościół Krzyża Swiętego
    Żagań

    Żagań – Kościół Krzyża Świętego

    Idąc ul. Szprotawską spod bramy pałacu, w kierunku oddalającym od centrum dochodzimy ciekawego miejsce, gdzie stoi XIX-wieczny kościółek. Kościół, podobnie jak dawny szpital, na którego obrzeżach stoi, ufundowany został przez księżną Dorotę Talleyrand-Perigord pod koniec I połowy XIX wieku. Jest to budowla neogotycka, kamienno-ceglana, powstała z materiałów pozostałych po wcześniejszej kaplicy. Muszę przyznać, że kościół robi wrażenie dużo starszego, a surowy wygląd zewnętrzny kontrastuje ze ścianą frontową i nie zdradza wewnętrznych zdobień, które dają bardzo ciekawy efekt. Uwagę zwracają na pewno sklepienia, ołtarz, ambona i prospekt organowy. Warto zaznaczyć, że w kościele tym znajdują marmurowe grobowce m.in. księżnej Doroty Talleyrand-Perigord i choćby z tego powodu warto odwiedzić ciekawe i trochę…

  • Żagań - Pałac książęcy
    Parki,  Pałace,  Żagań

    Żagań – Pałac i park książęcy

    Żagański pałac ma długą i bogatą historię, która się samej końcówki XIII wieku, gdy książę Konrad II Garbaty po oddaniu dotychczasowego zamku zakonowi augustianów rozpoczął budowę nowej siedziby. Niebyt wiele wiadomo o tamtej warowni, która nie miała jakoś specjalnie wiele szczęścia, bowiem żadnemu z właścicieli nie było dane zakończyć własnej spójnej koncepcji. Czasy, gdy obiekt zaczął się zmieniał z budynku obronnego na rezydencję, to okres, gdy Żaganiem rządził książę Albrecht von Wallenstein, który wybudował czteroskrzydłową renesansową rezydencję obronną w I połowie XVII wieku. Po jego śmierci pałac został zniszczony przez mieszkańców, a kolejne zmiany nastąpiły po ok. 40 latach, gdy właścicielem został książę Lobkowitz. Okres największego rozkwitu rezydencji, to przejęcia…

  • Żagań - Budynek kamery książęcej
    Żagań

    Żagań – Budynek kamery książęcej

    Przechodząc ulicą Szprotawską nie da się nie zauważyć bramy prowadzącej na teren pałacu. Jednak warto także pamiętać, że po drugiej stronie ulicy jest niewielki pałacyk przeznaczony dla służby księcia Piotra Birona. Tzw. budynek kamery książęcej powstał w podobnym czasie co pałac księżnej Anny Doroty, czyli od koniec XVIII. Od wschodu budynek przystaje do odcinka murów obronnych biegnących wzdłuż ul. Wałowej. Od zaplecza można podziwiać naprawdę ciekawy widok, ponieważ cała wschodnia ściana zbudowana jest z kamieni. Za długo chyba lepiej jednak się nie przyglądać, bowiem swoją siedzibę ma tu obecnie Sąd Rejonowy. Pod względem zdobień architektonicznych nie da się oczywiście porównać pałacu księżnej oraz budynku służby, jednak na pewno korzystne wrażenie…

  • Żagań - Pałac księżnej Anny Doroty Biron
    Żagań

    Żagań – Pałac księżnej Anny Doroty Biron

    Pałac powstał w 1793 roku dla żony ówczesnego właściciela tych ziem Piotra Birona. Po śmierci księżnej Anny Doroty budynek zmienił swoje przeznaczenie – stał się siedzibą urzędu książęcych dóbr ziemskich. Budynek zlokalizowany jest obok dawnego kolegium jezuickiego, ok. 200 metrów od bramy prowadzącej na teren pałacu książęcego. Uwagę zwraca przede wszystkim front budynku z bogatymi zdobieniami w formie m.in. ryzalitu, pilastrów, gzymsów, nad którymi góruje spory tympanon z kartuszem herbowym. Aktualnie w dawnym pałacu swoją siedzibę ma Urząd Miasta, Burmistrz oraz Rada Miasta. Ponieważ dostęp na „zaplecze” jest utrudniony ze względu, tak naprawdę dopiero zdjęcia z góry pokazują, że obiekt ma kształt niezbyt wydłużonej podkowy. Byłem w Żaganiu m.in. w…

  • Żagań - Wieża ratuszowa
    Ratusze,  Żagań

    Żagań – Wieża ratuszowa

    Pierwszy żagański ratusz zbudowany został w I połowie XIV wieku, ale istniał tylko do roku 1486, kiedy to został zniszczony przez pożar. Ocalała wieża, która jednak została przebudowana w 1539 roku. Jednak także z tego okresu niewiele przetrwało do dnia dzisiejszego, bowiem sporą część górnego fragmentu wieży rozebrano w II połowie XIX wieku, a dzisiejszy wygląd, to efekt pracy architekta Lehoffera, który wzorując się na florenckim Starym Pałacu zaprojektował nowy wygląd w stylu włoskiego renesansu. Elementami najbardziej zwracającymi uwagę jest niewątpliwie loggia widokowa oraz blankowanie zwieńczające wieżę. Elementy XVI-wiecznej przebudowy podobno są widoczne w dolnych partiach wieży, gdzie przetrwały ówczesne sklepienia. Na stronie Urzędu Miasta znalazłem informację o herbie, który…

  • Żagań - Kościół sw. Apostołów Piotra i Pawła
    Kościoły,  Żagań

    Żagań – Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła (pofranciszkański)

    Początki świątyni sięgają czasów, gdy w Żaganiu przebywali franciszkanie, którzy zostali tu sprowadzeni w 1272 roku. Dziś jest to kamienny kościół, którego kształt jest wynikiem odbudowy po pożarze w 1485 roku. Przechodząc ul. Łużycką, wzdłuż południowej ściany, zwracają uwagę nieco dziwne proporcje, bo jest świątynia dość długa (ponad 55 metrów), a jednocześnie bardzo wąska (ok. 12 metrów). Wynika to z faktu, że jest to kościół jednonawowy, którego kamienne mury sprawiają wrażenie swego rodzaju tajemniczości. Po franciszkanach niezbyt wiele się ostało, bo obiekt przejęli najpierw ewangelicy, po których pozostała przede wszystkim wieża z początku XVII wieku. Następnie dwukrotnie właścicielami stali się jezuici, którzy przebudowali wieżę w stylu klasycystycznym. Największą pozostałością po…

  • Żagań - Mury miejskie - część północna z basztą
    Mury miejskie,  Żagań

    Żagań – Mury miejskie

    Zgodnie z dostępnymi źródłami Żagań posiadał umocnienia miejskie od I połowy XIII wieku, aczkolwiek dopiero pod koniec XIII wieku zaczęto wznosić budowle murowane. Dostęp do miast istniał przez trzy bramy: Żarską (od zachodu), Kożuchowską oraz Szprotawską, Na początku XI wieku rozpoczęła się przebudowa oraz wzmocnienie związane z rozrastaniem się miasta. Do dnia dzisiejszego przetrwało kilka fragmentów murów miejskich oraz dwie baszty. Najbardziej reprezentacyjnym miejscem związanym z dawnymi obwarowaniami jest pl. gen Stanisława Maczka, gdzie pozostał ponad 200-metrowy fragment z murów z basztą, a w miejscu dawnej fosy znajduje się skwer umożliwiający spacery i odpoczynek. Pas murów rozpoczyna się od dawnego zespołu poaugustiańskwigo. To dawna północna część obiektów mających zapewnić miastu…

  • Kościoły,  Powiat żagański,  Żagań

    Żagań – Kościół Wniebowzięcia NMP

    Na wspaniała świątynia jest częścią dawnego opactwa Kanoników Regularnych św. Augustyna. Augustianie pojawili się w Żaganiu w 1284 roku i otrzymali od miejscowego księcia kościół stojący prawdopodobnie na miejscu wcześniejszego romańskiego kościoła. Elementy obecnej budowli zaczęły pojawiać się w II połowie XIV, kiedy to powstało prezbiterium, które możemy oglądać obecnie. W II połowie XV wieku kościół ucierpiał podczas dwóch pożarów, po których rozpoczęła się odbudowa pozwalająca na zmiany w jego kształcie. Korpus został wówczas wydłużony w kierunku dzisiejszego wejścia głównego, dzięki czemu jest to aktualnie jeden z najdłuższych (o ile nie najdłuższy) kościołów w województwie lubuskim, a przy wschodniej ścianie nawy bocznej dostawiono potężną wieżę. Charakterystycznym elementem jest wysoki gotycki…

  • Kościoły,  Powiat żagański,  Żagań

    Żagań – Zespół poaugustiański

    Kompleks budynków znajduje się niedaleko rzeki, przy rondzie, przez które które przebiega droga nr 296. Zespół składa się z trzech głównych części: dzisiejszego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, opactwa oraz konwiktu. Potoczna nazwa „Zespół poaugustiański” sugeruje, że chodzi o klasztor Augustianów, ale tak naprawdę w Żaganiu miał swoje miejsce Konwent Kanoników Regularnych reguły św. Augustyna. Obecne zabudowania klasztorne pochodzą z 1730 roku, gdy opactwo zostało odbudowane po pożarze. Z tego okresu pochodzi również konwikt (ówczesny internat przy szkole klasztornej) zamykający plac przed głównym wejściem do kościoła. Warto wiedzieć, że po II wojnie światowej szczęśliwym trafem Armia Radziecka zajęła żagański pałac i nie zainteresowała się zabudowaniami klasztornymi. Jednak ponieważ opactwo nie…

  • Lubsko

    Lubsko – Zabudowa miejska

    Ogromna większość zabytkowej zabudowy, którą zobaczyć w centrum Lubska pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Ciężko mówić tutaj o starówce w tradycyjnym pojęciu, bo tak naprawdę w przypadku Lubska są to przede wszystkim ulice: pl. Wolności, Kopernika, Śródmiejska (wokół placu z ratuszem i starym kościołem, okolice Baszty Pachołków Miejskich, dojście do zamku). Nie znajdziemy tej zabudowy w przewodnikach, ale warto przejść się i zobaczyć kamienice zdobione ciekawymi detalami architektonicznymi. Ulica Śródmiejska została wyłączona z ruchu samochodowego, dzięki czemu jest dam deptak z ławkami.

  • Lubsko,  Zamki

    Lubsko – Zamek Kottwitzów

    Zamek mieści się na północno-zachodnich obrzeżach najstarszej części miasta. Tak na dobrą sprawę przejeżdżając przez centrum Lubska można go nie zauważyć, choć jest całkiem spora budowla. Losy zamku zapisane w dokumentach zaczynają się dopiero w 1588 roku, kiedy to został nabyty przez rodzinę von Kottwitz. Przypuszcza się, że wybudowana przez Kottwitzów rezydencja stanęła na miejscu starszej budowli, o której jednak nie przetrwały żadne informacje. Najlepiej widoczną częścią jest oczywiście renesansowy budynek bramny. Wieża w dzisiejszych kształcie pochodzi z czasów baroku, gdy zamek przebudowali kolejni właściciele – rodzina von Bredow. Po II wojnie światowej w zamku mieścił się szpital wojsk radzieckich, potem dom dziecka. Aktualnie znajduje się tutaj Dom Pomoce Społecznej.

  • Lubsko,  Mury miejskie

    Lubsko – Baszta Pachołków Miejskich

    Zlokalizowana przy ul. Mikołaja Kopernika baszta jest ostatnią pozostałością po systemie umocnień miejskich. Jest to część dawnej Bramy Żarskiej. Sama baszta została zbudowana w XV wieku i jest to najstarszy lubski zabytek, który zachował się bez zmian. Baszta jest zbudowana na planie koła, ma siedem kondygnacji i możliwe jest jej zwiedzanie. Nazwa pochodzi prawdopodobnie z XIX wieku, kiedy to przeniesiono tu więzienie. Mury obronne w Lubsku zaczęły powstawać w XIV wieku na miejscu umocnień ziemno-drewnianych. Ich elementami były dwie bramy: Gubińska oraz Żarska. Mury przestały spełniać swoją rolę jeszcze w I połowie XVII wieku i były systematycznie rozbierane, a fosa zasypywana. W okresie międzywojennym baszta pojawiły się pomysły rozebrania baszty…

  • Kościoły,  Lubsko,  Powiat żarski

    Lubsko – Kościół Nawiedzenia NMP

    Już na pierwszy rzut widać, że stojący na centralnym placu miasta (obok ratusza) kościół jest bardzo stary. I tak jest w rzeczywistości, bo został zbudowany prawdopodobnie w II połowie XIII wieku. Z zewnątrz można wyróżnić elementy późnoromańskie (portal w przyziemiu wieży oraz spora część południowej ściany), gotyckie (przede wszystkim wysoki szczyt ozdobiony blendami oraz sterczynami) oraz renesansowe (attyki zdobiące wieżę). Gotyckie elementy pojawiły się po pożarze z 1496 roku, który całkowicie zniszczył ówczesny ratusz. Wieża pochodzi z końca XVI wieku. Kościół od 1535 roku przez ponad 400 lat należał do protestantów. We wnętrzu zachowały się elementy renesansowego wyposażenia: chrzcielnica z 1565 roku, a także dwadzieścia lata młodsze ołtarz główny oraz…

  • Lubsko,  Powiat żarski,  Ratusze

    Lubsko – Ratusz

    Renesansowy ratusz stoi w centralnym punkcie miasta, obok gotyckiego kościoła Nawiedzenia NMP. Ten najważniejszy niegdyś świecki budynek w mieście powstał w latach 1580-1582, prawdopodobnie w okolicach miejsca, gdzie stał jego gotycki poprzednik. Niby jest to zwyczajny piętrowy „domek” na planie prostokąta z wysokim dwuspadowym dachem, ale renesansowe szczyty oraz facjaty z kontrastującymi kolorystycznie gzymsami, szczególnie po remoncie z 2009 roku, nadają charakteru zdecydowanej ponadprzeciętności. Wejście główne zdobi kamienny portal, nad którym znajduje się herb miasta. Swego rodzaju ciekawostką jest fakt, że renesansowe cechy zostały przywrócone podczas powojennego remontu w latach 60-tych, kiedy to zrezygnowano z neobarokowego wyglądu. Trochę szkoda, że nie ma szans na to, żeby plac wokół ratusz był…

  • Żary

    Żary – Rynek

    Pomimo zniszczeń wojennych spora część zabytkowej zabudowy mieszkalnej przetrwała do dziś. Bardzo ładnie wyglądają kamienice wokół ratusz zbudowane w większości z przełomu XIX i XX wieku. Nie przetrwała południowa pierzeja rynku, która została zastąpiona po wojnie komunistycznym blokiem psującym wygląd całości. Na szczęście w 2005 roku elewację bloku wystylizowano jako ciąg kamienic uzyskując bardzo ciekawy efekt. Z północno-wschodniego narożnika Rynku odchodzi wąska w tej części ul. Osadników Wojskowych. Tam pod numerami 52/53 stoją renesansowe kamienice należące niegdyś do doktora Ottona Langa, który w okresie międzywojennym połączył je i nadał im widoczny do dziś wygląd. W jednej z kamienic mieściła się apteka „Pod Lwem”. Kamienica Rynek 12, to dawny hotel Pod…

  • Ratusze,  Żary

    Żary – Ratusz

    Stojący na środku rynku ratusz jest niejednolitą budowlą. Pierwszy ratusz stanął tutaj w I połowie XIV wieku, a jego pozostałości zachowały się podobno w północno-zachodniej części. Aktualnie najbardziej reprezentacyjnym elementem jest zachodnie skrzydło z renesansowym portalem oraz wieżą, które powstały po pożarze w 1617 roku. Reszta, będąca wynikiem zmian przeprowadzonych w XIX i XX wieku obecnie bardziej przypomina szkołę niż najbardziej reprezentacyjny obiekt miejski. Obok ratusza, przy jego wschodnim skrzydle, stoi studnia z bazyliszkiem, która związana jest z legendą dotycząca tego potwora przelatującego nad miastem i odpoczywającego przy studni. Według innej legendy przy Trakcie Solnym niedaleko Żar św. Jerzy walczył ze smokiem.

  • Powiat żarski,  Zamki,  Żary

    Żary – Zamek

    Początki zamku sięgają II połowy XIII wieku, kiedy to Albrecht Dewin wzniósł budowlę na planie prostokąta odpowiadającą dzisiejszej północnej części. Kolejne skrzydła zostały dobudowane przez następnych właścicieli – zachodnie oraz wieżę od południa wzniosła rodzina Packów w latach 1320-1329, a wschodnie rodzina Bibersteinów na początku XV wieku. Ta ostatnia rodzina przebudowała zamek na renesansową rezydencję po uszkodzeniach spowodowanych pożarami w I połowie XVI wieku. Zmiany w stylu barokowym są natomiast efektem działań kolejnych właścicieli – rodziny Promnitzów, która w późniejszym okresie na podzamczu wybudowała dzisiejszy pałac. W II połowie XVIII wieku Promnitzowie sprzedali cały zespół zamkowo-pałacowy i od tego czasu można powiedzieć, że zakończyły przebudowy obiektu, który w XIX wieku…

  • Pałace,  Powiat żarski,  Żary

    Żary – Pałac Promnitzów

    Zbudowany na terenie podzamcza sporych rozmiarów powstawał w I połowie XVIII wieku z inicjatywy ówczesnego właściciela Żar Erdmanna II von Promnitza, który był wówczas szambelanem Augusta II. Tak naprawdę dopiero z góry widać, że pałac ma kształt prostokąta z ukośnym wschodnim bokiem, a wewnątrz znajduje się dziedziniec o powierzchni ok. 900 m². W skład założenia wchodził m.in. park znajdujący się na północ od pałacu. Do dziś przetrwała Błękitna Brama będą aktualnie wejściem do parku miejskiego. Do dziś przetrwała także Akademia Rycerska wchodząca w skład szpitala wojskowego oraz budynki należące do dawnego folwarku. Pałac stosunkowo niedługo pełnił rolę rezydencji, bowiem Promnitzowie już 37 lat po zakończeniu budowy sprzedali obiekt Saksonii. W…

  • Żary

    Żary – Kościół rektoralny (garnizonowy) pw. Krzyża Świętego

    W zachodniej części dawnego miasta znajdującego się w obrębie murów obronnych zlokalizowany jest biały kościół z wąską wieżą zakończoną wysokim hełmem. Jest to świątynia powstała na bazie dawnego kościoła zakonu franciszkanów, który działał w mieście od 1274 roku do 1549 roku, kiedy to spłonęły kościół oraz klasztor spłonęły, przy czym ruiny kościoła pozostawiono, a na miejscu klasztoru powstały nowe budynki. Jedyną pozostałością po franciszkanach, oprócz elementów kościoła, jest budynek dawnej słodowni. Kościół czekał na odbudowanie niemal 180 lat. Z pierwotnej budowli pozostały jedynie elementy w północnej jego części. Ciekawostką jest głowa konia umieszczona tam przez pewnego piekarza, którego córka uciekała przed narowistym koniem napuszczonym na nią przez odrzuconego adoratora. Dziewczyna…

  • Mury miejskie,  Powiat żarski,  Żary

    Żary – Mury obronne

    Kamienne mury obronne otaczające i chroniące miasto zostały zbudowane w pierwszej połowie XIV wieku, zastępując wcześniejsze drewniano-ziemne umocnienia. Z dostępnych informacji można dowiedzieć się, że do miasta prowadziły dwie bramy: Górna od zachodu i Dolna od wschodu. Mury częściowo otoczone były fosą, a ich część zabezpieczały stawy. Obwarowania były remontowane dopóki były potrzebne, czyli do XVII wieku. Od XIX wieku rozpoczęło się stopniowe pozbywanie się tychże umocnień, a działania te rozpoczęły się od zasypania fosy. Pomimo rozbiórki murów obronnych do dziś przetrwało kilka ciekawych fragmentów. Najbardziej reprezentacyjny ich element, zawierający także basztę obronną, mieści się obecnie przy ulicach Podwale oraz Cichej. Fragment ten został ładnie odrestaurowany, a na szczycie murów…

  • Kościoły,  Żary

    Żary – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

    Ten najstarszy aktualnie żarski kościół stoi we wschodniej części tutejszej starówki. Jego początki sięgają pierwszej dekady XIV wieku, kiedy to na miejscu starszej romańskiej budowli stanęło gotyckie prezbiterium. Budowę nawy głównej ukończono ponad 100 lat później, w międzyczasie podwyższając stopniowo podwyższając wcześniejszą wieżę. Kilka lat po rozpoczęciu reformacji kościół został przejęty przez protestantów. Świątynia ucierpiała podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648), a nieco ponad 20 lat po jej zakończeniu przeprowadzono renowację, w czasie której rodzina Promnitzów poleciła dobudowanie do prezbiterium kaplicy nagrobnej. Kościół mocno ucierpiał podczas walk w 1945 roku i dopiero w 1984 roku przywrócono mu funkcje sakralne. Najbardziej charakterystycznym elementem jest na pewno zachodnia ściana z charakterystycznym przedsionkiem oraz wysokim…

  • Żary

    Żary – Browar Fechnera

    Wśród informacji dotyczących piwowarstwa w Żarach można wyszukać dane mówiące o tym, że w mieście w XIX i XX wieku działało aż sześć browarów. Najbardziej znanym był ten, który działał także w okresie powojennym, zlokalizowany przy ul. Zamkowej, niedaleko pałacu Promnitzów. Budowa browaru E. Fechnera rozpoczęła się w 1835 roku i niedługo potem zakład rozpoczął warzenie piwa. Rozbudowę całego kompleksu zakończono w 1842 roku. Na stronie polska-org.pl można znaleźć informację, że po II wojnie światowej zakład zaczął działać w 1950 roku, a produkcję piwa wznowiono w 1956 roku. Jeszcze w latach 60-tych na etykietach była informacja „Browar Żary”, natomiast w latach 70-tych browar wszedł w skład Zakładów Piwowarskich w Zielonej…

  • Pomniki przyrody,  Zabór

    Zabór – Dąb Napoleon

    Dąb Napoleon – najgrubszy dąb rosnący w Polsce – miał swoje miejsce niedaleko Zaboru, za osadą Mielno. Gdyby nadal żył, rósłby teraz obok budowanej drogi prowadzącej do nowego mostu przez Odrę. Niestety, 15 listopada 2010 roku to jedyne w swoim rodzaju drzewo przegrało z ludzką głupotą i kolejny raz podpalone tym razem nie obroniło się przed ogniem. Według tablicy informacyjnej dąb miał obwód 10,52m lub 11,40m, w zależności od sposobu pomiaru, oraz 22m wysokości. Swoją nazwę zawdzięcza legendzie, według której miał pod nim odpoczywać w 1812 roku Napoleon Bonaparte. Warto zaznaczyć, że drzewo było chronione już przed II wojną światową, a po wojnie zostało wpisane na listę pomników przyrody w…

  • Pałace,  Toporów

    Toporów – Pałac myśliwski

    Pałac stoi przy głównej drodze przebiegającej przez Toporów. Jest to budowla sporych rozmiarów, zbudowana w stylu neogotyckim, mająca bardzo zróżnicowaną formę. O ile część środkowa jest symetryczna, to części boczne nie mają ze sobą nic wspólnego. Uwagę zwracają wieże i stożki zdobiące pałac, szczególnie wyższa północna wieża z krenelażem, wieżyczkami oraz iglicą. Z kolei większą, ale „spokojniejszą” część południową urozmaica okrągła klatka schodowa w formie wieżyczki zwieńczonej iglicą z rokiem 1882. Pałac został zbudowany w ostatniej ćwierci XIX wieku na miejscu dworu pochodzącego z XVII wieku. Po II Wojnie Światowej budynek miał szczęście być używanym przez instytucje. Po remoncie przeprowadzonym w 1988 roku został przekazany na potrzeby Domu Pomocy Społecznej.…

  • Niedźwiedź

    Niedźwiedź – Kościół Wniebowzięcia NMP

    Jadąc przez wieś nietrudno zauważyć drewniany kościółek z wieżą zwieńczoną kopułą z iglicą, choć nie stoi bezpośrednio przy głównej drodze. Patrząc z zewnątrz trudno było mi sobie wyobrazić jak wygląda on w środku – gdzie jest nawa, a gdzie prezbiterium. Trochę ma on formę drewnianego domu, jakby w góralskim stylu. Można znaleźć informację, że w tym miejscu znajdował się wcześniejszy kościółek, ale został rozebrany w XVIII wieku. Ponieważ były to tereny luterańskie, więc na początku XIX wieku mieszkańcy wznieśli zbór ewangelicki, który obecną formę uzyskał w 1930 roku. Od wschodniej strony widać szachulcowy szczyt, pod którym znajduje się podcień opart na trzech drewnianych filarach.

  • Rokitnica

    Rokitnica – Kościół św. Jadwigi

    Kościół stoi w centrum wsi, przy głównej drodze, więc zlokalizowanie go nie stanowi żadnej trudności. Powstał w latach 1832-33 na miejscu wcześniejszej kamiennej świątyni. Nowy budynek należał do gminy ewangelickiej, czego można się domyśleć, oglądając go z zewnątrz. Choć kościół wygląda na konstrukcję szachulcową, to tak naprawdę jest zbudowany w technologii muru pruskiego, ale otynkowanie sprawia, że odróżnienie tych dwóch form jest praktycznie niemożliwe. Ważną informacją jest to, że kościół do dziś stoi w niezmienionym kształcie. Po II Wojnie Światowej przeszedł oczywiście w ręce katolików. Gruntowny remont przeszedł w 1989 roku. Sama forma z zewnątrz jet dość prosta – plan kwadratu. Uwagę zwracaja czworoboczna wieża z zegarem oraz charakterystycznym hełmem,…

  • Trzebiechów

    Trzebiechów – Sanatorium

    Dawne sanatorium znajduje się obok bramy wjazdowej do pałacu. Nie jest to jednak dziś miejsce ogólnodostępne, ponieważ zlokalizowany jest tam Dom Pomocy Społecznej, a z zewnątrz zobaczyć można tylko najbliższe budynki. Samo powstanie sanatorium datuje się na lata 1903-1905, a inicjatorką jego powstania była księżna Maria Aleksandra Reuss, która chciała, aby Trzebiechów stał się uzdrowiskiem. Po jej śmierci sanatorium przejęły władze lokalne i przeznaczyły je na leczenie chorych na gruźlicę. Secesyjne budynki zaprojektował Max Schöndler. Natomiast za wyposażenie wnętrz i wystrój odpowiadał belgijski architekt Henry van de Velde. Odkrycie tego faktu w 2003 roku stało się sensacją na skale europejską, ponieważ jest to jedyny przykład działalności w Polsce słynnego Belga.

  • Kościoły,  Trzebiechów

    Trzebiechów – Kościół Wniebowzięcia NMP

    Jadąc do Trzebiechowa po prostu nie można nie zauważyć kościoła. Z daleka trudno określić czym jest dziwna budowla, bo jest to świątynia bardzo oryginalna. Znajduje się na wprost bramy pałacu, w odległości niespełna 500 metrów. Z zewnątrz elementy architektoniczne ewidentnie nawiązują do antyku, więc jest to kościół klasycystyczny. Gzymsy i pilastry w połączeniu z oknami sprawiają bardzo pozytywne wrażenie. I nawet nie przeszkadza mi różowy kolor. Kościół został zbudowany w 1823 roku, oczywiście jako świątynia protestancka.

  • Dwory,  Laski

    Laski – Dwór (oranżeria)

    Dwór został zbudowany przez rodzinę von Arnold na początku XIX wieku. Ciekawostką jest fakt, że gabarytami przewyższał on nawet budynek pałacu. Po kolejnej zmianie właścicieli rodzina von Schierstaedt przekształciła dwór w oranżerię. Najbardziej rzucającym się dziś w oczy elementem architektury jest środkowa część z kolistą wieżą nakrytą dachem stożkowym oraz portyk z kolumnami. Po II Wojnie Światowej budynek został przekazany w ręce prywatne do celów mieszkaniowych. Dziś zamieszkałe są skrzydła boczne, natomiast część środkowa przykryta została nowym dachem i czeka na remont, który jest bardzo potrzebny, bo jej stan nie jest dobry. Niewątpliwie dzisiejszy status budynku nie ułatwia jego remontu i ewentualnego przeznaczenia na cele np. kulturalne.

  • Laski,  Parki

    Laski – Park pałacowy

    Pierwszy park założono w tym miejscu na przełomie XVII i XVIII wieku, gdy właścicielem tutejszych dóbr był Johann von Arnold. Rodzina von Arnold wybudowała także pałac, który podlegał przebudowom w 1856 i 1911 roku. Pałac został niestety spalony przez Armię Radziecką w 1945 roku, a jego ruiny rozebrano w 1957 roku. Park powiększono ok. 1870 roku, sprowadzając do niego wiele nowych drzew, niewystępujących na tym terenie, m.in. lipę amerykańską, tulipanowca czy cypryśnika błotnego. W 2018 roku zakończyła się rewitalizacja parku przeprowadzona w ramach programu „Szlakiem Rothenburgów” z pieniędzy unijnych. W miejscu, gdzie stał pałac przeprowadzono prac polegające na odkopaniu fundamentów, wykonaniu dokumentacji oraz przykryciu wykopalisk. Teren po pałacu został wyznaczony…

  • Nietków,  Parki

    Nietków – Arboretum

    Arboretum założone przez Rothenburgów pod koniec XIX wieku aktualnie widnieje na formalnej liście zabytków. Problem w tym, że niewiele z tego wynika. Ciężko nawet znaleźć to miejsce, bo nie prowadzą tam żadne drogowskazy. Gdyby ktoś jednak szukał wskazówek, trzeba z centrum Nietkowa pojechać drogą na Laski, a potem skręcić w prawo na Boryń. Nieco ponad 100 metrów za niewielkim mostkiem jest po lewej stronie droga leśna, prowadząca do arboretum. Niewiele da się znaleźć informacji o tym miejscu. W zasadzie jest to jeden tekst kopiowany na wielu stronach o tym, że powierzchnia wynosi 1,85 ha, że zostało ono bardzo mocno zubożone w trakcie wielkiej powodzi w 1997 roku, bowiem zlokalizowane jest…

  • Pałace,  Trzebiechów

    Trzebiechów – Pałac

    Pierwotnie stał w tym miejscu dwór czeskiego rodu Troschków. W 1876 roku na bazie istniejącego obiektu budowli Heinrich VII Prince Reuss (pruski dyplomata) rozpoczął budowanie głównego gmachu nowego pałacu, w którym mieszkał od 1894 roku. Za jego życia dobudowano także skrzydło boczne. Książę zmarł w Trzebiechowie w 1906 roku. Po wojnie początkowo pałac początkowo nie miał szczęścia i zaczął popadać w ruinę. Na szczęście pod koniec lat 70-tych rozpoczęto jego odbudowę i przystosowano go do celów oświatowych. Aktualnie znajduje się w nim m.in. szkoła, ale z uwagi na duże koszty utrzymania sporego obiektu gmina rozpoczęła poszukiwania nowego właściciela. Teren pałacowo-parkowy nie jest trudny do znalezienia, bowiem zajmuje ogromny obszar, a…

  • Zabór

    Zabór – Dawny zbór ewangelicki

    Niewiele można znaleźć informacji o byłej świątyni protestanckiej poza tym, że powstała w latach 30-tych XX wieku na miejscu wcześniejszej, zniszczonej przez pożar. Nietypowym elementem dla tego typu kościołów jest dziwna kopuła. Po II Wojnie Światowej katolicy nigdy nie wykorzystali świątyni do celów sakralnych i właściwie cudem jest to, że przetrwała ona do naszych czasów w tak dobrym stanie. Aktualnie dawny zbór pełni rolę placówki handlowej. Łatwo go znaleźć, ponieważ zlokalizowany jest w centrum wsi, obok bramy wejściowej prowadzącej na teren pałacu.

  • Zabór

    Zabór – Kościół św. Józefa

    Kościół zbudowano w latach 1905-1908. Znajduje się przy wjeździe do Zaboru od strony Zielonej Góry. Jest to ceglana budowla w stylu neogotyckim, której charakterystycznymi cechami są czworoboczna wieża z wysokim hełmem, absyda oraz dwuspadowy dach. Jak widać, nie jest to obiekt ani specjalnie stary, ani jakoś wielce oryginalny. Warto jednak podkreślić fakt, że jest to świątynia orientowana (mająca prezbiterium wskazujące w kierunku wschodnim) i od początku był to kościół rzymsko-katolicki, co nie jest w naszym regionie zjawiskiem częstym w okresie, gdy tereny te należały do Cesarstwa Niemieckiego.

  • Pałace,  Powiat zielonogórski,  Zabór

    Zabór – Pałac

    Barokowa rezydencja powstała w II połowie XVII wieku w stylu francuskim. Fundatorem był hrabia von Dünnewald. Właściciele zmieniali się dość często, a jednym z nich był syn króla Augusta Mocnego i hrabiny Cosel. W 1745 roku wybuchł pożar, a efektem odbudowy pałacu są dwie wieże, przy czym jedna (południowa) została przykryta charakterystycznym hełmem, a północna nigdy nie została ukończona i widoczna jest właściwie tylko z tamtej strony. Do pałacu wchodzi się przez murowany most wiodący nad dawną fosą, a mostem przechodzi się przez bramę na dziedziniec. Uwagę zwraca ozdobna brama i herb Friedricha Augusta Cosel na ozdobnym tle zawierającym m.in. elementy uzbrojenia (Panoplia). Wejście na teren pałacowy prowadzi przez efektowną,…

  • Nietków

    Nietków – Kościół Wniebowstąpienia Pana Jezusa

    Jest to dawna świątynia ewangelicka, jako że tereny na zachód od Czerwieńska należały do luterańskich Prus. Zbudowany został w latach 60-tych XIX wieku. Uwagę zwracają na pewno schodkowe szczyty oraz absyda widoczna od strony prezbiterium, a yakże wysoka, smukła, czworoboczna wieża. Obok kościoła, po prawej stronie od wejścia, zachował się fragment pomnika poległych w I Wojnie Światowej. Dziś pełni rolę niewielkiej kapliczki. Aktualnie jest to kościół filialny parafii św. Wojciech w Czerwieńsku.

  • Nietków,  Parki,  Powiat zielonogórski

    Nietków – Park pałacowy

    Pierwsza budowla należąca do rodziny von Rothenburg powstała prawdopodobnie pod koniec XIV wieku. Pałac znany z przedwojennych fotografii, które można znaleźć w internecie, zbudował kolejny właściciel pod koniec XVIII wieku. W II połowie XIX wieku założono otoczenie parkowe. Niestety, zabudowania nie przetrwały spotkania z Armią Czerwoną. Wyposażenie zostało w ogromnej większości wywiezione, a sam pałac podpalono. Pozostałe ruiny rozebrano w latach 70-tych. Dziś można w Nietkowie zobaczyć pozostałości bramy z wmurowanymi płytami nagrobnymi przedstawicieli rodziny von Rothenburg, niewielkie fragmenty muru otaczającego niegdyś posiadłość, pozostałości parku z ciekawymi drzewami oraz miejsce po fontannie. Teren nie jest trudny do znalezienia, bowiem zlokalizowany jest w centrum wsi, naprzeciwko kościoła. Pierwszy raz byłem tam…

  • Wilkanowo

    Wilkanowo – Głaz upamiętniający meteoryt Wilkanówko

    Przy ul. Wandy Komarnickiej, na ostrym łuku, stoi głaz narzutowy upamiętniający upadek meteorytu, którego polska nazwa brzmi Wilkanówko. Niemieckich nazw jest więcej – Grüneberg, Grünberg, Seifersholz, Heinrichau, Schloin. Zdarzenie miało miejsce 22 marca 1841 roku o godz. 15:30. Meteoryt spadł na pole, a miejsce, gdzie dziś stoi głaz narzutowy nie jest tą historyczną lokalizacją. Meteoryt ważył ok. 1 kg. Został podzielony na kilka części, a największą z nich znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie pod nazwą Grüneberg. Z tablicy znajdującej w Wilkanowie można dowiedzieć się, że upadek meteorytu był bezpośrednim przyczynkiem do wybudowania Wieży Braniborskiej. Warto dodać, że oba te wydarzenia łączy osoba Wilhelma Foerstera – urodzonego w…

  • Letnica

    Letnica – Kościół św. Szymona Apostoła i Judy Tadeusza

    Kościół zlokalizowany jest w środkowej części wsi, nieco na uboczu, zbudowany na niewielkim wzgórzu. Nie jest tak stary, jak można na pierwszy rzut ocenić, bowiem zbudowany został w II połowie XVI wieku. Uwagę zwraca masywna wieża z wejściem od zachodniej strony. Do regularnego korpusu przybudowane są kruchta (od południa) oraz zakrystia (od północy). Na wschodniej ścianie zobaczyć można płytę z rycerzem w zbroi. Całość terenu otoczona jest niezbyt wysokim kamiennym murem. Aktualnie kościół należy do parafii w Koźli.

  • Letnica

    Letnica – Zbór ewangelicki

    We wschodniej części Letnicy, przy głównej drodze obok dawnego parku dworskiego stoi bardzo ładnie odnowiony dawny zbór ewangelicki. Świątynia została wybudowana w 1819 roku na planie prostokąta. Charakterystycznym elementem jest kwadratowa wieża, która w górnej części przechodzi w ośmiokąt. Po II wojnie światowej świątynia początkowo służyła katolikom, potem stała niewykorzystana, przerobiono ją na magazyn, a obecnie po odnowieniu jest tam miejsce spotkań kulturalnych. Pomimo niezbyt sprzyjających okoliczności historycznych wewnątrz wciąż można zobaczyć empory, charakterystyczne dla świątyń protestanckich, a surowe wnętrze nadaje jej niepowtarzalnego klimatu.

  • Dwory,  Letnica

    Letnica – Dwór

    Wjeżdżając do wsi od strony Buchałowa przed ostrym zakrętem w prawo można pominąć boczną drogę, przy której znajduje się dwór wybudowany w drugiej połowie XVI wieku w związku z podziałem dóbr. Jako że wcześniej istniała tu wieża mieszkalna (stary zamek), więc nowa budowla została nazwana nowym zamkiem. Jest to budynek na planie kwadratu, nakryty dachem naczółkowym, posiadający charakterystyczny front, w którym uwagę zwracają: ozdobne półkoliste wejście, będące podstawą balkonu, nad którym znajduje się herb rodziny von Diebitsch oraz tympanon. Można powiedzieć, że jak na obiekt użytkowany po wojnie przez miejscowy PGR, to stan w jakim dotrwał on do naszych czasów jest zadziwiająco dobry. Na moich zdjęciach widać różnicę w trakcie…

  • Kościoły,  Lipno

    Lipno – Kościół Matki Bożej Częstochowskiej

    Wieś nie jest duża, więc znalezienie kościoła nie jest wielkim problemem. Świątynia pochodzi z końca I połowy XIX wieku, a powstała dla miejscowej społeczności ewangelickiej. Jest to dość prostu w kształcie obiekt, zbudowany na planie prostokąta z wieżą zbudowaną po zachodniej stronie. Wewnątrz można zobaczyć oryginalny ołtarz z 1847 roku oraz empory charakterystyczne dla świątyń protestanckich. Oglądając kościół wewnątrz moją uwagę zwróciły wystające spod tynku elementy słomiane, z których m.in. budowane były kościoły szachulcowe. Można znaleźć informacje, że kościół został przejęty przez katolików w 1946 roku, ale dopiero niemal 40 lat doczekał się remontu i został przystosowany w pełni do celów sakralnych. Aktualnie kościół należy do parafii w Koźli.

  • Dwory,  Koźla

    Koźla – Dwór

    Ok 150 metrów na zachód od kościoła znajduje się dawny dwór pochodzący z XVII wieku. PO 1945 roku roku, jak większość tego typu obiektów, został przejęty przez PGR i mocno zdewastowany. Na szczęście prywatny właściciel doprowadził budynek do stanu używalności i dziś, choć pozbawiony ozdób architektonicznych, jest w stosunkowo dobrym stanie. Jest to budowla na planie prostokąta, przykryta dachem czterospadowym. Aktualnie teren, na którym znajduje się dawny dwór jest ogrodzony dość wysokim murem i ciężko jest zobaczyć go w całej okazałości.

  • Koźla

    Koźla – Kościół św. Jadwigi

    Kościół został zbudowany z kamienia polnego w XIV wieku, jako jednonawowa świątynia. Wieża została dobudowana w 1567 r. podczas przebudowy kościoła. Z tego roku jest też portal Charakterystycznymi elementami są przede wszystkim wspomniana wieża, zwieńczona hełmem obeliskowym, wysoki dach dwuspadowy oraz schodkowy portal znajdujący się w przyziemiu wieży. Kościół nie jest zbyt „przyjazny”, bowiem stosunkowo wysoka wieża w połączeniu z niebyt wielki korpusem oraz dość ograniczonym terenem sprawia, że jedynym miejscem umożliwiającym zrobienie całościowego zdjęcia jest ulica od strony prezbiterium.

  • Długie,  Kościoły,  Krzyże pokutne,  Powiat żagański

    Długie – Ruiny kościoła św. Jakuba

    Ruiny Kościoła zlokalizowane są we wschodniej części wsi, czyli od strony Mycielina. W zasadzie trzeba się bardzo mocno postarać, żeby ich nie zauważyć, ponieważ wieża świątyni jest stosunkowo wysoka. Z ulicy na teren kościoła prowadzi kamienna brama. Kościół powstał pod koniec XIII wieku, nieco później otoczono go murem z bramą. Tak jak widać, budulcem był przede wszystkim kamień polny. Historia jest podobna jak przypadku podobnych ruin, tzn. po reformacji świątynię przejęli protestanci, jednak w 1654 roku powróciła do katolików, których tu… już nie było. Nieużytkowany budynek zaczął popadać w ruinę, a dzieła zniszczenia dokonał pożar w 1856 roku. Trzeba powiedzieć, że jak na tak długi okres bycia ruiną, to ściany…

  • Czerwieńsk

    Czerwieńsk – Zabudowa

    Informacje o zabudowie Czerwieńska raczej trudno znaleźć nie tylko w przewodnikach turystycznych, ale nawet w spisie zabytków. Nie ma tu rzeczywiście jakichś kamienic ani willi rzucających na kolana, niemniej jednak będąc tu warto zwrócić uwagę na kilka budynków, które wraz z ratuszem oraz skwerem w centrum sprawiają pozytywne wrażenie.

  • Czerwieńsk

    Czerwieńsk – Dawny kościół ewangelicki

    W Polsce nie jesteśmy jakoś specjalnie przyzwyczajeni do takich widoków, ale w Czerwieńsku znajduje się budynek, który wygląda jak kościół, jednak kościołem aktualnie nie jest. Nie zmieni to jednak faktu, że obiekt zlokalizowany przy ul. Zielonogórskiej 5, w którym mieści się narzędziownia Budomont, do 1945 roku pełnił funkcje sakralne. Jest to powstała w 1851 roku świątynia protestancka (w Czerwieńsku nie było wówczas kościoła katolickiego, bo miasto należało do Prus), która po II Wojnie Światowej nie została przejęta przez katolików, którym zapewne w zupełności wystarczył dzisiejszy kościół św. Wojciecha.  Cóż więcej można powiedzieć? Dzięki zaadoptowaniu jej w latach 70-tych na cele przemysłowe budynek przetrwał i można go do dziś oglądać. Może…

  • Brody

    Brody – Zabudowa

    Wjeżdżając do Brodów przez Bramę Miejską trafiamy na ulicę Wolności, na której można zobaczyć domy z połowy XVIII wieku, a szczególną uwagę zwraca ściana frontowa nieistniejącego już budynku, która aż prosi się o odnowienie ze względu na bogatą dekorację. Na ulicy zamkowej kierującej w stronę pałacu stoją budynki z tego samego okresu. Idąc dalej dochodzimy do ul. Rynek, przy której znajduje się Urząd Gminy Brody mieszczący się w nieco nowszym, ale także zabytkowym budynku. Dalej ul. Rynek przechodzi przechodzi w ul. Traugutta, przy której stoją kościół oraz kilka starszych kamienic. Na ścianie niezbyt atrakcyjnego domu pokrytego szarym tynkiem widoczny jest stary herb z datą z rokiem 1769.

  • Czerwieńsk

    Czerwieńsk – Kościół św. Wojciecha

    Świątynia protestancka została wybudowana została w 1877 roku na miejscu szachulcowego kościoła granicznego, pochodzącego z 1707 roku. Kościół zbudowano z cegły, a chyba najbardziej charakterystycznym elementem są półkoliste zakończenie oraz schodkowe szczyty. Świątyni nie da się nie zauważyć, ponieważ stoi na wysepce położonej na przecięciu dróg 279 i 280 prowadzących w kierunku Nietkowa, Wysokiego oraz Zielonej Góry. Nie jest łatwe zrobienie dobrego zdjęcia ukazującego całość budynku, bowiem wokół kościoła nie ma zbyt dużo miejsca, a ośmioboczna wieża jest dość wysoka. Wewnątrz można zobaczyć typowe dla protestanckich świątyń empory. Z wcześniejszego zboru w wyposażeniu zachowały się także m.in. ołtarz oraz ambona.

  • Czerwieńsk,  Ratusze

    Czerwieńsk – Ratusz

    Możliwość wybudowania ratusza w Czerwieńsku wiąże się z otrzymaniem praw miejskich w 1690 roku. Jednak pierwszy budynek tego typu zbudowano niemalże 90 lat później i była to budowla szachulcowa. Obecny ratusz w formie piętrowego budynku z dachem czterospadowym oraz charakterystyczną wieżyczką z zegarem powstał pod koniec XIX wieku, przebudowany był w 1909 roku, a niespełna dwadzieścia lat później dostawiono widoczne do dziś z tyłu ratusza parterowe przybudówki. Innym elementem zwracającym uwagę jest ozdobne wejście w formie portyku, nad którym widoczny jest herb miasta. Ogólnie całość wraz z otaczającym parkiem sprawia bardzo pozytywne wrażenie.

  • Brody

    Brody – Brama miejska

    Brama została zbudowana w 1748 rok na okoliczność wizyty w Brodach króla Augusta III. Witała przyjezdnych z kierunku Forst oraz Lubska. W 1928 r. podczas remontu umieszczono od strony drogi herb rodziny Brühlów, a od strony ówczesnego miasta znalazła się inskrypcja „AD MDCCL III PORTA URBIS PFORTHEN FELICITER EXSTRUCTA”. Budowla jest ciekawym elementem w pewien sposób zapraszającym przyjezdnych i obiecującym im ciekawsze rzeczy, które niewątpliwie można w Brodach znaleźć. Będąc w Brodach w sierpniu 2020 r. natknąłem się akurat na końcowy etap remontu bramy, który niewątpliwie przywróci jej choć część dawnego blasku.

  • Brody,  Kościoły

    Brody – Kościół Wszystkich Świętych

    Świątynia powstała w XVII wieku jako zbór ewangelicki, ponieważ były to wówczas tereny luterańskie. Służyła ewangelikom do 1945 roku, natomiast po II Wojnie Światowej przez ponad 30 lat nie była użytkowana i popadała w ruinę. W latach 1981-1983 kościół został odnowiony i od tego czasu służy miejscowym katolikom. Murowana wieża została zbudowana pod koniec XVII wieku i dziś zwieńczona baniastym hełmem i dziś jest charakterystycznym elementem zewnętrznej części kościoła. Wewnątrz uwagę zwracają dwupoziomowe empory oraz loża kolatorska. Spod tynku widać mury świątyni, które powstały z cegły z dodatkiem kamieni. Całość sprawia ciekawe wrażenie, więc jeśli ktoś będzie w Brodach, to zachęcam do odwiedzenia kościoła. Świątynia jest przy głównej ulicy miasta,…

  • Brody,  Pałace,  Powiat żarski

    Brody – Pałac Brühla

    Budynek ma charakterystyczny kształt podkowy i jest jedną z największych rezydencji na terenie byłego województwa zielonogórskiego. Pierwszy pałac zbudowany został dla rodziny Promnitzów w latach 1670-1674. Rezydencja jest jednak znana przede wszystkim jako własność rodziny Brühlów. Heinrich von Brühl kupił ten teren i wykorzystując mury starszej budowli postawił w połowie XVIII wieku dwupiętrowy pałac nakryty dachem mansardowym. Charakterystycznym elementem były szerokie schody wejściowe ozdobione czterema Atlantami podtrzymującymi wielki balkon. Rzeźby te, choć uszkodzone, można zobaczyć do dziś. Po kilku latach od zakończenia budowy pałac został zniszczony podczas Wojny Siedmioletniej, a świetność rezydencji przywrócił po ponad osiemdzięsięciu latach wnuk Heinrich von Brühla – Friedrich August Brühl. Pałac został spalony przez Armię…

  • Podgórzyce

    Podgórzyce – Ruiny kościoła

    Nie jest znany patron kościoła i w zasadzie niezbyt wiele o nim wiadomo. Zgodnie z tablicą był to XIV-wieczny kościół wzniesiony z fundacji Henryka Brodatego i Jadwigi, tyle że oni akurat żyli razem w I połowie XIII wieku. W każdym razie pierwszy raz świątynia była odnotowana dopiero w 1535 roku. Jako że Podgórzyce przeszły na stronę reformacji, więc i kościółek przez pewien czas służył ewangelikom. Uległ znacznym zniszczeniom podczas Wojny Trzydziestoletniej (1618-1648). Kościółek zbudowano z kamieni polnych i rudy darniowej i była to halowa świątynia, podobna do kilku innych kościółków, które w okolicach Zielonej Góry przetrwały do dziś. Charakterystyczna wieżyczka z dzwonkiem pochodzi z XX wieku, gdy ruiny zostały uporządkowane.…

  • Nowogród Bobrzański

    Nowogród Bobrzański – Zamkowa Góra

    Zamek w Nowogrodzie Bobrzańskim powstał prawdopodobnie na początku XIV wieku na miejscu grodu kasztelańskiego. Na początku XVII wieku został przebudowany na renesansowy pałac. Pod koniec XVIII wieku stara budowla została zburzona, a na jej miejscu stanął nowy pałac. Pałac ten w formie klasycystycznej dotrwał do 1945 roku, kiedy to został spalony, a następnie rozebrany. Pamiątką po dawnym pałacu jest dziś właśnie Zamkowa Góra, założenie parkowe oraz pozostałości bramy prowadzącej niegdyś do tego miejsca. Aktualnie Zamkowa Góra jest miejscem, w którym można odpocząć, pobawić się z dziećmi lub poćwiczyć nieco na siłowni.

  • Nowogród Bobrzański

    Nowogród Bobrzański – Zabudowa miasta

    Zabytkowa zabudowa mieszkalna Nowogrodu Bobrzańskiego nie jest na pewno architekturą najwyższych lotów. To raczej taka małomiasteczkowe kamienice i w tym właśnie tkwi ich urok. Tworzą ją przede wszystkim budynki stojące przy głównym placu prawobrzeżnej części miasta, który nosi nazwę Rynek, oraz przy ul. Kościuszki, która prowadzi od Rynku w stronę Bogaczowa. Wśród tej zabudowy znajdują się domy z XVIII, XIX oraz początku XX wieku i aż prosi się, aby przynajmniej ich elewacje zostały odnowione.

  • Kościoły,  Nowogród Bobrzański

    Nowogród Bobrzański – Kościół Wniebowzięcia NMP

    Kościół został oddany do użytku w 1227 roku przez zakon augustianów, którzy wcześniej wybudowali kościół św. Bartłomieja Apostoła. Zakonnicy użytkowali świątynię do 1284 roku, kiedy to przenieśli się do Żagania. Kościół w swojej historii służył katolikom, ewangelikom, potem obu wyznaniom jednocześnie, aby na początku XVII wieku wrócić znów do katolików. Budynek stoi niejako na uboczu poza główną częścią prawobrzeżnej strony miasta i jest dobrze widoczny z drogi nr 27. Dziś jest to zdecydowanie ładniejsza z tutejszych świątyń. Kościół był wielokrotnie przebudowywany. Rzut oka na wieżę dobudowaną pod koniec XVII wieku zdradza barokowe elementy. Obok kościoła stoi pochodząca z końca XVII plebania.

  • Kościoły,  Nowogród Bobrzański

    Nowogród Bobrzański – Kościół św. Bartłomieja Apostoła

    Dzisiejszy kształt świątyni jest co najmniej dziwny, bowiem jest to połączenie starej gotyckiej części budowanej z kamienia polnego oraz nowej, pochodzącej z lat 80-tych XX wieku. Można powiedzieć, że Kościół św. Bartłomieja Apostoła jest niejako symbolem dziejów miasta. Jego początki sięgają I połowy XIII wieku, bowiem zbudowany został przez zakon augustianów, dla których był świątynią klasztorną w latach 1217-1227, czyli do czasu przeniesieniu się zakonników do świątyni leżącej dziś po drugiej stronie drogi nr 27. Jako że Nowogród Bobrzański leżał stosunkowo blisko wydarzeń związanych z reformacją, więc dość szybko dotarł tu protestantyzm, a omawiana świątynia służyła gminie ewangelickiej w latach 1540-1668. W późniejszych latach los nie oszczędzał budowli, która niszczona…

  • Dla dzieci,  Ochla,  Parki

    Zielona Góra – Dzika Ochla

    Dzika Ochla jest stawem położonym przy drodze wyjazdowej z Zielonej Góry do Ochli. Teren przy zbiorniku wodnym został ciekawie zaadoptowany, bo mamy tutaj przede wszystkim park linowy, ale jest także plac zabaw dla dzieci, stoły, przy których można usiąść. Jest także możliwość wypożyczenia roweru wodnego. Miejsce można wynająć na potrzeby imprezy grupowej i, co ważne, przygotowany jest naprawdę spory parking. Oprócz wszystkich atrakcji związanych z zagospodarowanym terenem, dookoła stawu jest ścieżka, więc można tutaj spacerować, biegać, ale także łowić ryby czy po prostu usiąść i odpocząć.

  • Dla dzieci,  Parki,  Przyroda

    Zielona Gora – Wagmostaw

    Wagmostaw to tak naprawdę dwa sztuczne zbiorniki wodne spiętrzone niegdyś na potrzeby młynu wodnego (Młyn Semlera), zasilane przez przepływającą tamtędy rzeczkę Gęśnik, wraz przyległym do nich obszarem. Pod koniec XIX wieku teren stał się miejscem wypoczynkowo-rozrywkowym znanym jako Dolina Luizy. Ówcześni mieszkańcy znali miasta mogli tutaj miło spędzić czas w restauracji, słuchając orkiestry grającej w muszli koncertowej, a także pływając łódkami po stawie. Po II wojnie światowe restauracja jeszcze działała do 1957 roku, bo Gęśnik został w międzyczasie zamieniony w ściek i miejsce przestało być atrakcyjne. Restauracja popadła w ruinę, a staw z czasem zarósł trzcinami. Pamiętam z lat-80-tych, że było to miejsce położone właściwie na odludziu, niemalże dzikie, ale…

  • Dla dzieci,  Kultura

    Zielona Góra – Centrum Rekreacyjno-Sportowe

    Zielonogórskie Centrum Rekreacyjno-Sportowe jest, jak sama nazwa mówi, kompleksem rekreacyjno-sportowym zarządzanym przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. Całość można podzielić na dwie części: hala sportowa oraz część basenowa. Obiekt został oddany do użytku 26 czerwca 2010 roku. Część basenowa składa się oczywiście z basenu (ok. 550 miejsc), saun (ok. 60 miejsc), kawiarni, sali zabaw. Na basenie można skorzystać m.in. z pływalni, różnego rodzaju zjeżdżalni (w tym zjeżdżalni 210-metrowej), dzikiej rzeki, ścianki wspinaczkowej, gumowego balonu, basenu do nauki pływania. Całość jest atrakcyjnie zaprojektowana i estetycznie wykonana. Hala sportowa może pomieścić ponad 6 tys. widzów (w tym tysiąc miejsc wysuwanych). Organizowane są tam imprezy sportowe, czyli przede wszystkim mecze w dyscyplinach halowych…

  • Dla dzieci,  Muzea

    Zielona Góra – Centrum Przyrodnicze

    Centrum Przyrodnicze, będące częścią Centrum Nauki Keplera, zostało otwarte 8 września 2015 roku. Oferuje całym rodzinom miłe spędzenie czasu wśród interaktywnych stanowisk przybliżających gościom różnego rodzaju zagadnienia dotyczące zjawisk fizycznych, biologi, organizmu ludzkiego. Przy każdym stanowisku można przeczytać zarówno o sposobie korzystania, jak i o samym zjawisku. Oprócz wystaw stałych goście mają możliwość oglądania także wystaw czasowych oraz organizowania imprez okolicznościowych, np. urodzin.

  • Dla dzieci,  Przyroda

    Zielona Góra – Mini ZOO Bajkowa Zagroda

    Mini ZOO jest częścią zielonogórskiego Ogrodu Botanicznego. Otwarte zostało 12 kwietnia 2014 roku jak atrakcja dla dzieci łącząca możliwość oglądania zwierząt z zabawą na placu zabaw oraz zwiedzaniem figurek bohaterów bajek. Obiekt zaprojektowany został na wzór nowosolskiego Parku Krasnala, a dofinansowany został z Programu Współpracy Transgranicznej Polska – Brandenburgia jako projekt „Rozbudowa i rozwój infrastruktury transgranicznej połączony ze wzmocnieniem oferty w turystyce rekreacyjnej i edukacyjnej w Euroregionie Sprewa – Nysa-Bóbr, poprzez rozszerzenie i połączenie w sieć przyrodniczych ofert rekreacyjnych i edukacyjnych Zoo w Cottbus i Ogrodu Botanicznego w Zielonej Górze”. Goście mini ZOO mogą zobaczyć m.in. daniele, surykatki, owce kameruńskie, pawie i papugi. Wejściem na jego teren jest imitacja bramy…

  • Łęknica - dawna kopalnia Babina
    Parki,  Zabytki techniki i przemysłu,  Łęknica

    Łęknica – Dawna kopalnia „Babina”

    Wydobycie w Łuku Mużakowa rozpoczęto w 1825 roku na terenach dzisiejszych Niemiec. Początkowo pozyskiwano iły oraz mułki ałunowe. W 1843 roku w okolicach Kolzig ruszyło wydobycie węgla brunatnego. Kopalnia Babina (Babina Braunkohlenverwertung GmbH Muscau O. L.) rozpoczęła działalność w 1921 roku na prawobrzeżnej stronie Nysy Łużyckiej. Udziałowcami tego przedsięwzięcia była rodzina von Arnim, czyli ówcześni właściciele dzisiejszego Parku Mużakowskiego. Wydobycie węgla brunatnego trwało także po II wojnie światowej, aż do 1973 roku, przy czym od lat 50-tych robiono to także metodą odkrywkową. Równocześnie nadal pozyskiwano surowce ceramiczne. Po zakończeniu przemysłowego wydobycia część wyrobisk zapadła się, wypełniając się wodami podziemnymi i opadowymi. Pozostawione pokopalniane tereny powoli zaczęły być opanowywane przez przyrodę,…

  • Łęknica - Park Mużakowski
    Parki,  Powiat żarski,  Łęknica

    Łęknica – Park Mużakowski

    Park położony jest po dwóch stronach Nysy Łużyckiej, która stanowi w tym miejscu granicę między Polską i Niemcami. Nysa Łużycka dzieli park nie tylko na między dwa państwa, ale także na dwie zasadnicze części – rezydencjalną oraz parkową. Całkowita powierzchnia wynosi 728 ha, z czego 522 ha znajdują się po stronie polskiej, co dzięki czemu jest to największy park w stylu angielskim (naturalność, swoboda oraz romantyzm) w naszym kraju. W 2004 roku Park Mużakowski został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jako datę założenia parku przyjmuje się 1 maja 1815 roku, gdy książę Hermann Ludwig Heinrich von Pückler-Muskau, który odziedziczył te tereny po swoim ojcu, ogłosił mieszkańcom miasteczka chęć zmienienia…

  • Łagów - ul. Kościuszki
    Łagów Lubuski

    Łagów – Domy przy ul. Kościuszki (podzamcze)

    Ul. Kościuszki jest niewielkim odcinkiem pomiędzy bramami Marchijską i Polską. Można tu zobaczyć przede wszystkim XIX-wieczne kamieniczki na przeciw murów zamkowych. Na uwagę zasługują jednak dwa inne domy: przybudowana do murów niepozorna XVII-wieczna „Kurza stopka”, w której mieści się Informacja Turystyczna, oraz XVIII-wieczna szachulcowa Karczma Podzamcze.

  • Stary most w Cigacicach
    Cigacice

    Cigacice – Stary most na Odrze

    Most został zbudowany w 1925 roku. Powstał w Zakład Konstrukcji Stalowych i Mostowych Beuchelt & Co. Ma 390 metrów długości oraz 6,2 m szerokości. 29 stycznia 1945 r. został wysadzony przez niemieckich saperów. Ponownie do użytku oddano go 1947 roku. Do czasu zbudowania nowego mostu odbywał się tędy ruch z Zielonej Góry w kierunku Gorzowa Wlkp. oraz Poznania. Aktualnie ze względu na niezbyt dobry stan techniczny obowiązuje na nim ruch wahadłowy.

  • Świebodzin - Wieża Bismarcka
    Świebodzin

    Świebodzin – Wieża Bismarcka

    Wieża jest obecnie zlokalizowana w lasku przy osiedlu Widok. Widoczna jest także z drogi nr 92. Mierząca 22 metry wysokości budowla została oddana do użytku 20 września 1908 roku z inicjatywy miejscowego Związku Marchii Wschodniej, jako jedna z wielu wież ku czci kanclerza Otto von Bismarcka. Wówczas wyrosła na wzgórzu pośród świebodzińskich winnic. Na szczycie znajdowała się pięciometrowa nadbudówka, zdemontowana po II wojnie światowej, gdy była wykorzystywana jako punkt obserwacyjny do patrolowania terenów nadgranicznych. Z czasem wieża przestała być wykorzystywana, a przed ostateczną dewastacją uchronił ją miejscowy pasjonat krótkofalarstwa. Aktualnie wieża jest ogrodzona siatką, a na jej szczycie znajdują się anteny.

  • Świebodzin - figura Chrystusa Króla Wszechświata
    Świebodzin

    Świebodzin – Figura Chrystusa Króla Wszechświata

    Figura jest wzorowana na znanej powszechnie postaci Jezusa z Rio de Janeiro. Jest to swego rodzaju dopełnienie znajdującego się po drugiej stronie ulicy Sulechowskiej Sanktuarium Bożego Miłosierdzia, które powstało z inicjatywy miejscowego proboszcza Sylwestra Zawadzkiego. Ksiądz zmarł 14 kwietnia 2014 roku, a 9 maja – zgodnie z jego wolą – serce zostało umieszczone w podstawie kopca. Tyle, że całość odbyła się bez wymaganych prawem zezwoleń… Jeżdżąc z Zielonej Góry nad morze przez wiele lat obserwowałem powstawanie kopca, którego wznoszenie rozpoczęto w 2001 roku. Nie ukrywam, że traktowałem cały proces jako swego rodzaju ciekawostkę, ale proboszcz dopiął swego i figura została poświęcona 21 listopada 2010 r. przez biskupa Stefana Regmunta. Teren…