Szprotawa (Sprottau)

Prawa miejskie Szprotawa otrzymała już w połowie XIII wieku, ale niedługo potem akt lokacyjny spłonął w pożarze. Dlatego w 1304 roku książę Konrad II Żagański potwierdził przywileje miasta nowym dokumentem. Początki tutejszego osadnictwa są związane z wsią Iława, będącą dziś częścią Szprotawy. Można zobaczyć tu wciąż czynny romański kościół zbudowany na początku XIII wieku, będąc obecnie pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła. Wg historyków w tym miejscu w 1000 roku Bolesław Chrobry miał spotkać się z cesarzem niemieckim Ottonem III.

Centrum zostało zlokalizowane na wyspie otoczonej wodami rzeki Szprotawy – dopływu Bobru. Najstarszymi zabudowaniami tej części miasta są kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, pozostałości murów obronnych. Szprotawa bardzo mocno ucierpiała w XVII wieku, podczas wojny trzydziestoletniej, najazdu Szwedów oraz pożaru z 1672 roku. Zniszczony został wówczas tutejszy zamek (na jego ruinach wzniesiono kościół protestancki) oraz kościół św. Barbary, którego już nie odbudowano. Kolejny pożar wybuchł trzydzieści lat później, niszcząc drewnianą zabudowę mieszkalną.

II wojna światowa również nie oszczędziła miasta – zniszczona została duża część zabudowy mieszkalnej. Dziś możemy jednak zobaczyć robiącą wciąż spore wrażenie świątynię i pozostałości murów obronnych, świadczące o dawnej świetności. Charakterystyczny jest na pewno ratusz z dwoma wieżami prezentującymi różne style architektoniczne.

Aktualnie Szprotawa posiada obwodnicę, z której widać wieże ratusza oraz kościołów. Warto jednak zajechać także do centrum, żeby zobaczyć to miasto z bogatą przeszłością.

  • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Szprotawie

    Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

    Patrząc na zachodnią ścianę budynku można zadać sobie pytanie: co robi spory kamienny fragment pośród ceglanej całości, co robią dwa wejścia obok siebie i dlaczego jedno z nich jest zamurowane? Pierwotna orientowana (prezbiterium w kierunku wschodnim) świątynia została zbudowana ok. 1260 roku z kamienia polnego i była jednonawowym kościołem. W pierwszej połowie XV wieku doszło do jego rozbudowania, w tym także poszerzenia, a budowla zyskała wówczas kształt, który możemy oglądać do dziś - trójnawowej hali. Dzięk...

  • Ratusz w Szprotawie

    Ratusz

    Ponieważ Szprotawa prawa miejskie uzyskała już w XIII wieku, więc musiało być także miejsce, w którym spotykali się tutejsi radni miejscy. Do XIV wieku był to dom kupiecki, a następnie zbudowany został murowany piętrowy ratusz. W I połowie XVI wieku obiekt został rozbudowany, a od wschodu dostawiono późnogotycką wieżę. Zachodnią wieżę dobudowano podczas gruntownego remontu ratusza w latach 1604-1617. Niestety podczas dwóch pożarów miasta (1672, 1702) ucierpiała mocno także ta najważniejsza miejska budowla. Odbudo...

  • Szprotawa - baszta przy zbiegu ulic Katedralnej i Ogrodowej

    Mury obronne

    Mury obronne zaczęto budować z kamienia w XIV wieku, a rozbudowywane były jeszcze przez kolejne dwa stulecia. Całość składała się z dwóch bram oraz dwudziestu pięciu baszt. Bramy prowadziły na wschód (Głogowska, zwana też Glinianą) oraz na zachód (Żagańska, zwana inaczej Kamienną). Mury zaczęto rozbierać na początku XIX weku. Zburzone zostały także obie bramy, odpowiednio w 1826 oraz 1846 roku. Dziś możemy oglądać fragment murów z basztą wzdłuż ulicy Ogrodowej, zakończony pozostałościami po Bramie Żagańs...

  • Szprotawa - Ruiny kościoła ewangelickiego

    Ruiny kościoła ewangelickiego (zamek piastowski)

    Zamek został zbudowany z kamienia na przełomie XIII i XIV wieku. Otoczony był stromą skarpą, fosą oraz murami. W miejscowym muzeum od 2006 roku dostępna jest makieta będąca próbą odtworzenia wyglądu tego obiektu. Próbą, bo nie ma zbyt wielu danych dotyczących pierwotnego kształtu budowli. Zamek ucierpiał podczas wojny trzydziestoletniej, a w 1672 roku pożar zniszczył go na tyle poważnie, że nie został już odbudowany. Pozostałości zamku początkowo przekształcono na browar, a w latach 1745-47 pozostałe mury posłuż...