Zielona Góra – Gmina Żydowska

Formalnie Żydzi mogli uzyskać obywatelstwo w pruskich miastach po wydaniu w 1812 roku „Edyktu o prawie obywatelstwa dla Żydów”, dzięki któremu uzyskali oni prawo do swobodnego osiedlania się i zakupu ziemi. 3 grudnia 1814 roku powstał cmentarz żydowski przy dzisiejszej ulicy Chmielnej, którą to datę można uznać jako powstanie gminy żydowskiej w Zielonej Górze. Po kolejnym półwieczu nowe regulacje prawne dały Żydom pełnię praw cywilnych oraz politycznych, dzięki czemu mieli oni coraz większy udział życiu gospodarczym. Jak można dowiedzieć się z informacji na stronie www. sztetl.org.pl, w wykazie płatników podatku dochodowego za rok 1880/1881 w pierwszej piątce płacących najwyższy podatek było aż czterech przedstawicieli społeczności żydowskiej, a Wilhelm Levysohn został redaktorem i jednocześnie wydawcą pierwszej zielonogórskiej gazety – „Grünberger Wochenblatt”.

Konsekwencją wzrostu znaczenia gminy żydowskiej było powstanie w latach 1882-1883 synagogi, wybudowanej w stylu mauretańsko-eklektycznym. Synagoga została zniszczona w czasie Nocy Kryształowej (z 9 na 10 listopada 1938 roku). 70 lat po tych wydarzeniach odsłonięto obelisk na miejscu, gdzie znajdowała się synagoga (jedyną pamiątką po niej jest obecnie karafka ). Gmina przestała istnieć w 1942.

Miejsce gdzie znajdowała się synagoga

Na miejscu synagogi stoi dziś nowy budynek Filharmonii Zielonogórskiej. Podczas prac odkryto piwnice wcześniejszej budowli, których część wydobyto i umieszczono na ścianie nowo powstałej budowli.

Cmentarz żydowski

Dzisiejszy wygląd cmentarza przedstawia smutny widok. Po wojnie budynek przedpogrzebowy zaadaptowano na warsztat samochodowy. Później służył harcerzom jako składnica. Dziś znajdują się wewnątrz odnalezione macewy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *